تاریخچه رب گوجه فرنگی در ایران و جهان 🍅
امروز رب گوجه فرنگی یکی از پرمصرفترین مواد غذایی در سراسر دنیاست. کمتر آشپزخانهای را میتوان پیدا کرد که یک ظرف رب در آن وجود نداشته باشد. اما آیا تا به حال فکر کردهاید که رب گوجه از کجا آمده و چگونه وارد آشپزی ما شده است؟
در این مقاله به تاریخچه جذاب رب گوجه فرنگی، از آغاز در اروپا تا گسترش در ایران، میپردازیم
خاستگاه گوجه فرنگی
- گوجه فرنگی بومی آمریکای جنوبی و مرکزی است و نخستین بار توسط اقوام آزتک و مایا کشت میشد.
- اسپانیاییها در قرن شانزدهم پس از کشف قاره آمریکا، گوجه را به اروپا آوردند.
در ابتدا اروپاییها به گوجه مشکوک بودند و حتی آن را سمی میدانستند
آغاز مصرف گوجه در اروپا
- در قرن هفدهم و هجدهم، ایتالیاییها بیش از همه به گوجه علاقه نشان دادند.
- اولین دستور پخت سس گوجه فرنگی در سال ۱۶۹۲ در ناپل ثبت شد.
کمکم گوجه به بخش جداییناپذیر آشپزی ایتالیایی تبدیل شد و سس پاستا بدون آن قابل تصور نبود
تولد رب گوجه فرنگی
- ایدهی غلیظکردن و نگهداری گوجه به صورت رب در قرن نوزدهم شکل گرفت.
- ایتالیاییها برای داشتن گوجه در فصول مختلف، آن را جوشانده و غلیظ میکردند.
به مرور زمان این روش به دیگر کشورهای اروپایی منتقل شد
ورود گوجه فرنگی به ایران
- گوجه فرنگی در دوره قاجار وارد ایران شد. ابتدا به آن «گوجه رومی» یا «بادمجان ارمنی» میگفتند.
- در آغاز بیشتر به صورت خام مصرف میشد و مردم آن را به سالاد اضافه میکردند.
به مرور زمان آشپزی ایرانی هم با گوجه و رب گوجه غنیتر شد
تولید رب گوجه در ایران
- در گذشته، زنان خانهدار گوجه را در تابستان میخریدند و به صورت رب در خانه تهیه میکردند.
- این سنت هنوز هم در بسیاری از شهرهای ایران رایج است.
- نخستین کارخانههای تولید رب صنعتی در ایران در دهه ۱۳۳۰ تأسیس شدند.
با رشد صنعت غذایی در ایران، رب گوجه به یکی از اصلیترین محصولات کنسروی کشور تبدیل شد
جایگاه رب گوجه در آشپزی ایرانی
امروزه رب گوجه فرنگی پایه بسیاری از غذاهای ایرانی است:
- خورش قیمه
- ماکارونی
- خوراک لوبیا
- خورش مرغ
- انواع سوپها و آشها
- بدون رب، طعم و رنگ بسیاری از غذاهای ایرانی ناقص خواهد بود
رب گوجه در جهان امروز
- امروز چین، ایتالیا، آمریکا، اسپانیا و ترکیه از بزرگترین تولیدکنندگان رب گوجه در دنیا هستند.
- مصرف سرانه رب گوجه در کشورهای مدیترانهای مثل ایتالیا و اسپانیا بسیار بالاست.
ایران نیز یکی از صادرکنندگان مهم رب گوجه به کشورهای منطقه محسوب میشود
جمعبندی
رب گوجه فرنگی مسیری طولانی از مزارع آمریکای جنوبی تا سفرههای ایرانی پیموده است. از روزی که اروپاییها آن را «میوه شیطانی» میدانستند تا امروز که به یک ماده غذایی جهانی تبدیل شده، چند قرن گذشته است.
در ایران، رب گوجه فرنگی نه تنها یک چاشنی، بلکه عضوی جداییناپذیر از فرهنگ غذایی ماست. از غذاهای سنتی گرفته تا خوراکهای مدرن، رب همیشه نقشی کلیدی ایفا کرده و خواهد کرد